বিজেপিৰ প্ৰতি ফেচবুকৰ দুৰ্বলতা কিয়?

 ২০২০ চনৰ অক্টোব মাহত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীয়ে ফেচবুকত এটা বিজ্ঞাপন চলাইছিল যে প্ৰতিদ্বন্দী ৰাষ্ট্ৰীয় জনতা দলৰ মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ আশাবাদী তেজস্বী যাদৱে এজন ৰাজনীতিবিদক হত্যা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

বিজ্ঞাপনৰ শিৰোনামটোত লিখা আছিল: "তেজস্বী যাদৱে আৰজেডি কৰ্মী শক্তি মালিকক ভাবুকি দি কৈছিল, 'মই লালু প্ৰসাদৰ পুত্ৰ আৰু উপ মুখ্যমন্ত্ৰী। যদি তুমি বেছি কথা কোৱা, মই তোমাক খতম কৰি দিম। ভাবুকিটো সঁচা আছিল। শক্তি মালিকক তেজস্বীয়ে ভাবুকি দিছিল।"

পিছত, বিহাৰ আৰক্ষীয়ে গম পাই যে মালিকক তেওঁৰ ব্যৱসায়িক প্ৰতিদ্বন্দীয়ে হত্যা কৰিছিল। অৱশ্যে, মাত্ৰ এদিনতে ফেচবুকে বিজ্ঞাপনটো 150,000-175,000 বাৰ দেখুৱাইছিল; বেছিভাগ বিহাৰৰ পুৰুষ ভোটাৰলৈ। তাৰ বাবে, বিজেপিয়ে ফেচবুকক প্ৰতিটো দৰ্শনত মাত্ৰ 4,250 টকা বা 3 পইচাতকৈ কম (এক শতাংশতকৈ কম) খৰচ কৰিছিল আৰু ইয়াক ভাইৰেল কৰাত সহায় কৰিছিল।

Viral BJP ad insinuated that the rival chief ministerial hopeful in a elections was instrumental in getting a politician killed | Source: Meta Ad Library

এইটোৱেই একমাত্ৰ উদাহৰণ নহয় য'ত বিজেপিয়ে সস্তাত ফেচবুকত ভোটাৰৰ মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিছিল। কালিৰ তৃতীয় খণ্ডত প্ৰকাশ পাইছে যে বিজেপিয়ে ২২ মাহত ১০ টা নিৰ্বাচনত কংগ্ৰেছ আৰু অন্যান্য দলতকৈ সস্তাত বিজ্ঞাপনৰ সুবিধা পাইছিল, যাৰ ফলত ই বিৰোধীতকৈ কম খৰচত অধিক ভোটাৰৰ ওচৰলৈ যাব পাৰিছিল।

কিন্তু ফেচবুকৰ বিজ্ঞাপন মঞ্চই কিয় বিজেপিক সহায় কৰে?

যদিও পূৰ্বৰ প্ৰতিবেদনবোৰে ফেচবুকৰ মেনেজমেণ্টে ভাৰতত শাসকীয় দলৰ পক্ষ লোৱাৰ উদাহৰণ প্ৰদান কৰিছে, প্লেটফৰ্মত বিজ্ঞাপন দিয়াৰ সময়ত সুবিধা বিজেপিয়ে লাভ কৰে, কোম্পানীৰ ব্যক্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহ'বও পাৰে। আগতে প্ৰতিবেদিত নোহোৱা প্ৰমাণে দেখুৱাইছে যে বিজেপিৰ বিজ্ঞাপনবোৰে লাভ কৰা সুবিধাটো সম্ভৱতঃ ফেচবুকৰ এলগৰিথমৰ বাবে যিটো ব্যৱহাৰকাৰীসকলক তেওঁলোকৰ নিউজফিডৰ সৈতে আকৰ্ষিত কৰি ৰাখিবলৈ প্ৰস্তুত কৰা হৈছে।

ফেচবুকৰ বিজ্ঞাপন নীতিয়ে পৰামৰ্শ দিয়ে যে কোম্পানীৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ এলগৰিথমে বিজ্ঞাপনৰ পক্ষপাতী যিঅধিক "এনগেজমেণ্ট" সৃষ্টি কৰাৰ সম্ভাৱনা অধিক। সেয়েহে যদি এটা ৰাজনৈতিক দল আৰু ইয়াৰ প্ৰক্সিবোৰে পৰ্যাপ্ত বিজ্ঞাপন প্ৰদান কৰে আৰু যথেষ্ট প্ৰচাৰ চলায়, প্ৰায়ে ফেচবুকত ব্যস্ততা বৃদ্ধি কৰাৰ বাবে আৱেগিকভাৱে আৱেগিক সমলৰ সৈতে, তেওঁলোকৰ বিজ্ঞাপনবোৰ স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে সস্তা হ'ব। সৰু দলবোৰৰ বাবে একে ধৰণৰ প্ৰসাৰ ব্যয়বহুল হ'ব।

2020 চনৰ শেষৰ ফালে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নিৰ্বাচনত, এই প্ৰণালীয়ে প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি ডনাল্ড ট্ৰাম্পক জো বিডেনতকৈ কম বিজ্ঞাপনৰ মূল্য পোৱাত সহায় কৰা দেখা গৈছে। ভাৰতত আৰু ই বিজেপিক একেটা ব্যৱস্থাৰ লাভালাভ লাভ কৰাত সহায় কৰা দেখা গৈছে।

বিজেপি ফেচবুকত আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী ৰাজনৈতিক দল হৈ আছে য'ত আন যিকোনো ভাৰতীয় দলতকৈ ডাঙৰ অনুসৰণকাৰী আধাৰ আছে। ছ'চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মে বহু সংখ্যক বিজেপিৰ ভূত আৰু চাৰোগেট বিজ্ঞাপনদাতাক দলটোৰ হৈ প্ৰচাৰ চলাবলৈ অনুমতি দিছে, এই প্ৰক্ৰিয়াত, ভাৰতৰ নিৰ্বাচনী আইন আৰু ফেচবুকৰ নিজা নিৰ্দেশনাক উপেক্ষা কৰি।

আমি এই শৃংখলাৰ অংশ 1 আৰু 2-ত জনোৱা অনুসৰি, এই চাৰোগেট বিজ্ঞাপনদাতাসকলে নিৰ্বাচনৰ সময়ত বিজেপিৰ দৃশ্যমানতা প্ৰায় দুগুণ কৰিছিল, প্ৰায়ে অপপ্ৰচাৰ আৰু সাম্প্ৰদায়িকভাৱে আৰোপিত সমলৰ সৈতে।

বিজেপিয়ে সম্ভৱতঃ ফেচবুকৰ এলগৰিথমৰ পৰা অনুকূল বিজ্ঞাপন ক্ৰয় কৰে কাৰণ ই প্লেটফৰ্মত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে আৰু মেৰুকৰণ সমল সৃষ্টি কৰে। কিন্তু ইয়াৰ সন্দেহজনক বিজ্ঞাপনদাতা আৰু চাৰোগেটে এক গুণক প্ৰভাৱ প্ৰদান কৰে, যাৰ ফলত ফেচবুকত বিজ্ঞাপন ক্ৰয় কৰাৰ ব্যয় অধিক হ্ৰাস হয়।

ব্যৱসায়ৰ আৰ্হি

টেলিভিছন আৰু প্ৰিণ্ট মিডিয়াৰ বিপৰীতে, ফেচবুকত পূৰ্ব-নিৰ্ধাৰিত ৰেট কাৰ্ড নাই। ই দৰ্শন ৰ খালী ঠাইবোৰ নিলাম কৰে – লক্ষ্য দৰ্শকৰ সমাধানৰ বাবে ফেচবুকত এটা বিজ্ঞাপন দেখুওৱাৰ সুযোগ।

সাধাৰণতে, নিলামৰ উদ্দেশ্য হৈছে সৰ্বাধিক নিবিদাদাতা আৱিষ্কাৰ কৰা। কিন্তু ফেচবুকৰ এলগৰিথমে এজন নিম্ন নিবিদাদাতা বাছনি কৰিব পাৰে যদি ই বিজ্ঞাপনটো লক্ষ্যকৰা ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবে অধিক "প্ৰাসংগিক" বুলি বিচাৰে আৰু বিজ্ঞাপনটো সস্তা কৰিবলৈ ৰাজসাহায্য দিয়ে।

ফেচবুকৰ মতে, ইয়াৰ এলগৰিথমে দুটা বস্তুৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি এটা বিজ্ঞাপনৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰে: লক্ষ্য দৰ্শকৰ চকুৰ মণি কিমান মূল্যৱান আৰু লক্ষ্য দৰ্শকৰ বাবে বিজ্ঞাপনৰ সমল কিমান "প্ৰাসঙ্গিক"।

এই দৰ্শকসকলক বিজ্ঞাপনদাতাই বাছনি কৰা জনগাঁথনি, আচৰণ আৰু অন্যান্য গুণাগুণৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি সঠিকভাৱে নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰি, বা 1,000 এপ্প ডাউনলোড বা 1 নিযুত লিংক ক্লিক প্ৰাপ্ত কৰাৰ দৰে অভিপ্ৰেত ফলাফল প্ৰাপ্ত কৰিবলৈ বহলভাৱে সংজ্ঞায়িত কৰিব পাৰি। বিজ্ঞাপনদাতাসকলে আকাংক্ষিত দৰ্শকবিচাৰি ফেচবুকলৈ আউটচ'ৰ্চ কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত ই তেওঁলোকৰ বাবে আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় প্লেটফৰ্ম।

নিলামৰ সময়ত, যেতিয়া দুজন বিজ্ঞাপনদাতাই নিৰ্দিষ্ট বিশেষত্ব প্ৰদৰ্শন কৰা লোকৰ এটা গোটৰ সময়সীমাত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ প্ৰতিদ্বন্দিতা কৰে, সৰ্বাধিক নিবিদাদাতাই সাধাৰণতে জিকে। এইটো ব্যস্ত সময়ত উবেৰৰ বাবে মূল্য বৃদ্ধিৰ দৰে। যেতিয়া চাহিদা হ্ৰাস হয়, বিজ্ঞাপনদাতাসকলৰ বাবে এয়া সুখৰ সময়।

কিন্তু ফেচবুকৰ ক্ষেত্ৰত, ই বিজ্ঞাপনদাতাসকলৰ বাবে ইয়াৰ ব্যৱসায় সহায় কেন্দ্ৰপৃষ্ঠাত কয়, "এজন ব্যক্তিৰ বাবে প্ৰাসংগিক বিজ্ঞাপন এটাই অধিক নিবিদা থকা বিজ্ঞাপনৰ বিৰুদ্ধে নিলাম জিকিব পাৰে।"

Meta’s algorithm subsidises advertisements that it believes are more “relevant" to targeted users and makes them cheaper | Source: Meta Business Help Centre Page

ফেচবুকৰ এলগৰিথমে অতীতত একে ধৰণৰ সমলৰ দ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা ব্যস্ততাৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি এটা সমলৰ 'প্ৰাসংগিকতা' মূল্যাংকন কৰে।

সকলো সামাজিক মাধ্যমৰ মঞ্চই গ্ৰাহকসকলক লক্ষ্যযুক্ত বিজ্ঞাপন প্ৰদান কৰে। ফেচবুকৰ ব্যৱসায়িক লাভালাভ কিয়নো ব্যৱহাৰকাৰীসকলক হুক কৰা বিজ্ঞাপনবোৰে তেওঁলোকক সময়ৰেখাত আঠা লগাই ৰাখে। ফেচবুকে ইয়াক বিজ্ঞাপনদাতা আৰু ইয়াৰ ব্যৱহাৰকাৰী দুয়োৰে বাবে লাভজনক হিচাপে বিক্ৰী কৰে।

ফেচবুক ইয়াৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ গ্ৰাহকসকলক প্ৰণালীবদ্ধভাৱে ৰেহাই আগবঢ়োৱাত অতুলনীয় নহয়।  বহুতো ব্যৱসায়ে সদায়ে এনে কৰি আহিছে। গতিকে, ফেচবুকৰ বিজ্ঞাপন মূল্য নিৰ্ধাৰণ নীতিয়ে কেইবাটাও গণতন্ত্ৰত কিয় প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে?

ইয়াৰ ফলস্বৰূপে, ব্যৱসায়িক আৰ্হি হিচাপে সম্পূৰ্ণৰূপে কাম কৰা ৰণনীতিয়ে গণতন্ত্ৰসমূহৰ বাবে সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে যেতিয়া ইয়াৰ এলগৰিথমিকভাৱে অনুকূল গ্ৰাহকসকল মেৰুকৰণ বাৰ্তাৰ সৈতে ৰাজনৈতিক দল হ'ব পাৰে।

"যদি এটা ৰাজনৈতিক দলে ফেচবুকৰ এলগৰিথম কেনেদৰে খেলিব লাগে শিকে, তেন্তে ই ইয়াৰ সমল অধিক সংখ্যক লোকৰ ওচৰলৈ বহুত সস্তাত উলিয়াব পাৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা ৰাজনৈতিক দলটোৱে নিজৰ বৰ্ণনা বঢ়াব পাৰে আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে লাভ কৰিব পাৰে," প্ৰাক্তন ৰাজনৈতিক পৰামৰ্শদাতা আৰু দ্য আৰ্ট অৱ কনজিউৰিং অলটাৰ্নেটিভ ৰিয়েলিটিজ এণ্ড হাউ টু উইন এ ইণ্ডিয়ান ইলেকশন নামৰ কিতাপখনৰ লেখক শিৱম শংকৰ সিঙে কয়। "এই এলগৰিথমটো গেমিং কৰাত প্ৰায়ে তথ্যপূৰ্ণ সমলৰ পৰা আৱেগিকভাৱে বিভাজনকাৰী সমললৈ যোৱা অন্তৰ্ভুক্ত থাকে। এই সমলটো এলগৰিথমৰ দ্বাৰা প্ৰসাৰিত কৰা হয়, আৰু ই স্বাভাৱিকতে এটা ভোটাৰক মেৰুকৰণ কৰিব বিচৰা ৰাজনৈতিক দলবোৰৰ বাবে অধিক লাভান্বিত হয়।"

আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত, এখন আইন অনুসৰি সকলো টিভি আৰু সম্প্ৰচাৰ মিডিয়া ষ্টেচনে সকলো প্ৰাৰ্থীক একে হাৰত মাচুল ল'ব লাগিব। এই নিৰ্দিষ্ট আইনৰ অধীনত ছ'চিয়েল মিডিয়া নিয়ন্ত্ৰিত নহয়, কিন্তু দেশখনে এই বিষয়ে বিতৰ্ক কৰি আছে। ভাৰততো, নিৰ্বাচন আয়োগক ৰাজনৈতিক বিজ্ঞাপনৰ ওপৰত স্বচ্ছতাৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু ই সামাজিক মাধ্যমত সেই মানদণ্ড প্ৰয়োগ কৰা নাই।

ভাৰতৰ প্ৰাক্তন মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত এছ ৱাই কুৰাইছিয়ে আল জাজিৰাক কয়, "যদি এইটো বাণিজ্যিক বিজ্ঞাপনৰ বিষয়ে হয়, তেন্তে ব্যৱসায় আৰু প্ৰকাশকসকলে বিজ্ঞাপনৰ বাবে কি মূল্য ল'ব বিচাৰে সেয়া সম্পূৰ্ণৰূপে অধিকাৰ। কিন্তু নিৰ্বাচনী আইনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ৰাজনৈতিক বিজ্ঞাপনসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা প্ৰয়োজন," তেওঁ কয়। "ছ'চিয়েল মিডিয়াত প্ৰচাৰৰ বাবে উন্নত নিয়মৰ প্ৰয়োজন, কমেও পৰম্পৰাগত প্ৰিণ্ট আৰু সম্প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ সমান স্তৰৰ।"

প্ৰভাৱশালী দলৰ সুবিধা

নৰ্থইষ্টাৰ্ণ ইউনিভাৰ্চিটি, চাউদাৰ্ণ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয় আৰু অলাভজনক সংগঠন আপটাৰ্ণৰ গৱেষকসকলে ডিচেম্বৰ 2019 ত দেখুৱাইছিল যে ফেচবুকৰ বিজ্ঞাপন-বিতৰণ এলগৰিথমে ৰাজনৈতিক মেৰুকৰণক প্ৰচাৰ কৰে।

অধ্যয়নটোত দেখা গৈছে যে, "প্ৰচাৰৰ বাবে, এনে বিতৰণে তেওঁলোকক [ৰাজনীতিবিদসকলক] ফেচবুকত তেওঁলোকৰ বিদ্যমান 'আধাৰ'ৰ বাহিৰত উপনীত হোৱাত বাধা দিব পাৰে, কিয়নো ব্যৱহাৰকাৰীসকলক বিজ্ঞাপন প্ৰদান কৰাটো প্লেটফৰ্মে বিশ্বাস কৰে যে তেওঁলোকৰ মতামতৰ সৈতে সংযোজিত নহয়।

ফেচবুকে ইয়াৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ এলগৰিথমৰ জৰিয়তে বিভিন্ন দৰ্শনৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ হ্ৰাস কৰি ইয়াৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ ওপৰত ব্লিঙ্কাৰক উৎসাহিত কৰে। ভাৰতত, হিন্দুত্বপন্থী ৰাজনীতি আৰু নৰেন্দ্ৰ মোডীক অধিক কম মূল্যত লক্ষ্য কৰিব পাৰি যদি এটা বিজ্ঞাপনৰ বিষয়বস্তুয়েও দুয়োকে প্ৰশংসা কৰে। কিন্তু একেজন দৰ্শকক হিন্দুত্বপন্থী ৰাজনীতি আৰু মোডীক অৱমাননা কৰা এটা বিজ্ঞাপন দেখুওৱাটো অধিক ব্যয়বহুল হ'ব।

অধ্যয়নটোৰ অন্যতম লেখক নৰ্থইষ্টাৰ্ণ ইউনিভাৰ্চিটিৰ পিওট্ৰ চাপিজিনস্কিয়ে ৰিপ'ৰ্টাৰ্ছ কালেক্টিভক কৈছিল যে ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ বাবে বিজ্ঞাপনৰ মূল্য দুটা দলৰ বাবে যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে তেওঁলোকে কেনেদৰে তেওঁলোকৰ দৰ্শকক লক্ষ্য কৰে তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি। কিন্তু "এনে এক পৰিস্থিতিত য'ত দুয়োটা দলে একেজন দৰ্শকক লক্ষ্য কৰি লৈছে, সেই দৰ্শকৰ মাজত ফেচবুকত অধিক সমৰ্থন থকা দলটোৰ বাবে বিজ্ঞাপন সাধাৰণতে সেই দলতকৈ সস্তা হ'ব যাৰ সমৰ্থন যথেষ্ট কম," তেওঁ কয়।

বিজেপিৰ অফিচিয়েল পৃষ্ঠাৰ 16.7 নিযুত অনুসৰণকাৰী আছে, আৰু ইয়াৰ নেতা আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ 46.8 নিযুত ফেচবুক অনুসৰণকাৰী আছে। ফেচবুকত সমৰ্থকৰ বিশাল আকাৰে বিজেপিৰ সমলক কংগ্ৰেছ দলৰ সমলতকৈ অধিক বাৰ্তালাপ দিয়ে। ইয়াৰ তুলনাত, কংগ্ৰেছ দলৰ অফিচিয়েল পৃষ্ঠাৰ মাত্ৰ 6.2 নিযুত অনুসৰণকাৰী আছে, আৰু ইয়াৰ নেতা ৰাহুল গান্ধীৰ পিছত মাত্ৰ 4.7 নিযুত লোক আছে।

ভাৰতত, বিজেপি ফেচবুকত আগৰণুৱা আছিল আৰু ইয়াত আনতকৈ অধিক ধন বিনিয়োগ কৰিছিল। ইয়াৰ সহযোগী, সহযোগী আৰু প্ৰক্সিবোৰ ফেচবুক চলোৱাত আনতকৈ আগবাঢ়ি আছে। ভাৰতত ফেচবুকৰ শীৰ্ষ বিষয়াসকলে বিজেপিৰ ২০১৪ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল আৰু আনকি দলীয় কৰ্মীসকলক প্ৰচাৰটো টাৰ্বোচাৰ্জ কৰিবলৈ ফেচবুক ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ প্ৰশিক্ষণ দিছিল।

ফেচবুকৰ বিজ্ঞাপন এলগৰিথমে ইয়াৰ আধিপত্যৰ বাবে কম টকাত অধিক লোকক ইয়াৰ বিজ্ঞাপন প্ৰদৰ্শন কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে। ই দলটোক ফেচবুকৰ সৈতে বিজ্ঞাপন দিবলৈ অনুমতি দিব, তেওঁলোকৰ প্ৰতিদ্বন্দী কংগ্ৰেছৰ বিপৰীতে যাৰ সেই নেটৱৰ্কত কম অনুসৰণকাৰী আছে।

আন ফালে চাই যেতিয়া বিজেপিৰ অবৈধ প্ৰক্সি আৰু চাৰোগেটবোৰৰ নিয়ন্ত্ৰণহীনভাৱে বৃদ্ধি পাইছিল, মেটা প্লেটফৰ্মে নিশ্চিত কৰিছিল যে বিজেপি পন্থী সমলবোৰে তেওলোকৰ প্লেটফৰ্মত ৰেহাই হাৰ পাইছিল।

এই ব্যৱস্থাই ফেচবুকত এক প্ৰভাৱশালী বিজেপিক দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি হ'বলৈ দিব পাৰে আৰু আন ৰাজনৈতিক দলবোৰক প্ৰতিটো নিৰ্বাচনৰ সৈতে ক্ৰমান্বয়ে সুবিধাবঞ্চিত স্থিতিত ৰাখিব পাৰে।

ফোনত বিতং প্ৰশ্নৰ এখন তালিকাৰ উত্তৰত মেতাই এইদৰে কৈছিল: "আমি কাৰো ৰাজনৈতিক স্থিতি বা দলীয় সম্পৰ্কৰ প্ৰতি গুৰুত্ব নিদিয়াকৈ আমাৰ নীতিবোৰ সমানভাৱে প্ৰয়োগ কৰোঁ। অখণ্ডতাৰ কাম বা সমল বৃদ্ধিৰ বিষয়ে সিদ্ধান্তবোৰ কেৱল এজন ব্যক্তিয়ে একপক্ষীয়ভাৱে ল'ব নোৱাৰে আৰু নকৰে; ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে, তেওঁলোক কোম্পানীৰ চাৰিওফালৰ পৰা বিভিন্ন দৃষ্টিভংগীৰে অন্তৰ্ভুক্ত।"

অৱশ্যে, মেতাই বিজেপি আৰু অন্যান্য দলৰ বিজ্ঞাপনৰ ওপৰত ইয়াৰ এলগৰিথমৰ দ্বাৰা বা তেওঁলোকৰ এলগৰিথমক ৰাজনৈতিক মেৰুকৰণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা অধ্যয়নৰ দ্বাৰা পৃথক মূল্যনিৰ্ধাৰণৰ ওপৰত নিৰ্দিষ্ট প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া নাছিল। মেটাৰ মতে, তেওঁলোকৰ সঁহাৰিৰ সম্পূৰ্ণ বিৱৰণ ইয়াত পঢ়িব পাৰি (PDF)।

বাৰে বাৰে সোৱৰাই দিয়া স্বত্বেও ইচিআইয়ে আমাৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া নাছিল। বিজেপিৰ মুখ্য মুখপাত্ৰ অনিল বালুনি আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ মুৰব্বী অমিত মালৱীয়ইও আমাৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া নাই।

____

Kumar Sambhav is a member of The Reporters’ Collective (www.reporters-collective.in) and Nayantara Ranganathan is a researcher with ad.watch (https://ad.watch ).

This story was originally published in English by Al Jazeera (www.aljazeera.com)