উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত আছিল নেকি ভীমা-কাৰেগাঁও গোচৰ? পোহৰলৈ আহিছে একাধিক চাঞ্চল্যকৰ তথ্য

নতুন দিল্লীঃ মহাৰাষ্ট্ৰৰ ভীমা-কাৰেগাৱত ২০১৮ বৰ্ষত সংঘটিত হিংসাত্মক ঘটনাক লৈ এক চাঞ্চল্যকৰ তথ্য পোহৰলৈ আনিছে আমেৰিকাস্থিত এটি ডিজিটেল ফৰেনছিক কোম্পানীয়ে। কোম্পানীটোৱে প্ৰকাশ কৰা এক শেহতীয়া প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা মতে উক্ত হিংসাত্মক ঘটনাৰ কেইদিনমান পিছতে এজন হেকাৰে সক্ৰিয় কৰ্মী ৰ’না উইলছনৰ কম্পিউটাৰত ২২টাকৈ 'ইনক্ৰিমিনেটিং’ ফাইল সুমুৱাই দিছিল।

এই ফাইলকেইটাকেই ২০১৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰৰ পৰা প্ৰথমে পুণে আৰক্ষীয়ে আৰু পিছলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় অনুসন্ধানকাৰী সংস্থা চমুকৈ 'নিয়া’ই সাক্ষ্য প্ৰমাণ হিচাপে দাখিল কৰি আহিছে। এই সাক্ষ্য প্ৰমাণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিয়েই  উইলছন আৰু অধিবক্তা, শিক্ষাবিদ, শিল্পীসহ ১৫ জনক জামিনবিহীন গোচৰত (এজনৰ বাদে, কবি বাৰবাৰা ৰাও বৰ্তমান জামিনত মুকলি হৈ আছে) কাৰাগাৰলৈ নিক্ষেপ কৰাৰ লগতে যোৱা দুবছৰৰো অধিক কাল ধৰি ৰাষ্ট্ৰৰ বিৰুদ্ধে ষড়যন্ত্ৰ ৰচনা কৰাৰ অভিযোগত মোকৰ্দমা চলাই থকা হৈছে।

আৰ্ছেনেল কনছাল্টিং নামৰ কোম্পানীটোৰ এই প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ পোৱা মতে উল্লিখিত ফাইলকেইটা উইলছনৰ কম্পিউটাৰ পোনপটীয়াকৈ চলোৱা কোনো লোকেই ক্ৰিয়েট কৰা নাছিল, খোলা নাছিল বা ব্যৱহাৰো কৰা নাছিল আৰু হেকাৰে সেয়া উক্ত কম্পিউটাৰটোত সুমুৱাই দিবলৈ সহায় লৈছিল এক বিশেষ ছফটৱেৰৰ। উইলছনৰ অধিবক্তাৰ অনুৰোধত ২০১৯ চনৰ নৱেম্বৰত আদালতে দিয়া নিৰ্দেশমৰ্মে লাভ কৰা তেওঁৰ কম্পিউটাৰৰ ফাইলৰ এটা ইলেকট্ৰনিক কপি মাৰ্কিন ফৰেনছিক কোম্পানীটোৱে বিশ্লেষণ কৰাৰ অন্তত এই কথা পোহৰলৈ আহে।

এই নতুন প্ৰতিবেদন হৈছে আৰ্ছেনেলে ২০২১ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশ কৰা প্ৰথমখন প্ৰতিবেদনৰ ফল’আপ। প্ৰথমখন প্ৰতিবেদনত এক সন্দেহজনক ছফটৱেৰৰ সহায়ত কম্পিউটাৰ হেক কৰি কিদৰে 'ইনক্ৰিমিনেটিং’ চিঠিপত্ৰ সন্নিবিষ্ট ১০ টাকৈ ফাইল সুমুৱাই দিয়া হৈছিল আৰু ইলেকট্ৰনিক স্পাইৰ সন্মুখীন হৈছিল সেয়া উল্লেখ আছে।

দ্বিতীয়খন প্ৰতিবেদন বৰ্তমানো ৰাজহুৱা কৰা হোৱা নাই যদিও Article 14-এ সেয়া ৰিভিউ কৰিবলৈ সমৰ্থ হৈছে য’ত উল্লেখ আছে, 'মিষ্টাৰ উইলছনৰ কম্পিউটাৰত থকা অন্যান্য ফাইলৰ সৈতে বৈধ বাৰ্তালাপৰ কোনো প্ৰমাণ পোৱা হোৱা নাই আৰু ২৪ টা ফাইলৰ ২২ টাই পোনপটীয়াকৈ হেকাৰৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকা বুলি প্ৰথমখন প্ৰতিবেদনত চিহ্নিত কৰা হৈছে।’

এই অতিৰিক্ত ২৪ টা ফাইলৰ সৰহসংখ্যকেই নিষিদ্ধঘোষিত কমিউনিষ্ট পাৰ্টী অব ইণ্ডিয়া (মাওবাদী)ৰ সদস্যসকলৰ সৈতে যোগাযোগ, ধনৰ লেনদেন সম্পৰ্কীয় আলোচনা, সংগঠনত কিদৰে মহিলা সদস্য বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত চৰকাৰৰ কঠোৰ ব্যৱস্থাৰ বাবে কেনেধৰণৰ সমস্যাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছে সেই বিষয়সমূহৰ লগতে মাওবাদী গেৰিলাৰ কিছু আলোকচিত্ৰ আছে।

Article 14-এ 'নিয়া’ৰ মুখপাত্ৰ জয়া ৰয় আৰু আৰক্ষী অধীক্ষকলৈ সবিশেষ বিৱৰণ বিচাৰি ইমেইল প্ৰেৰণ কৰিছে। এই ইমেইলত আৰ্ছেনেলে লাভ কৰা তথ্য আৰু চৰকাৰী ফৰেনছিক লেবে দাখিল কৰা প্ৰতিবেদন সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ বিষয়ে জানিবলৈ বিচৰা হৈছে।

ৰয়ে ইমেইলৰ কোনো ৰিপ্লাই দিয়া নাই। অৱশ্যে Article 14-ৰ সৈতে ফোনযোগে হোৱা বাৰ্তালাপত তেওঁ কৈছে, 'আমি প্ৰাইভেট লেবৰ প্ৰতিবেদন সন্দৰ্ভত একো নাজানো। তেওঁ আৰু কৈছে, 'ফৰেনছিক পৰীক্ষাৰ বাবে আমাৰ আৰএফএছএল Regional Forensic Science Laboratory) আৰু চিএফএছএল (Central Forensic Science Laboratory)ৰ দৰে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত লেব আছে।’

এবছৰৰো অধিককাল ধৰি গোচৰ চলি থকা ১৬ জন এক্টিভিষ্টৰেই অধিবক্তাসকলে বৰ্তমান তেওঁলোকক জামিনত মোকলাই আনিবলৈ চেষ্টা অব্যাহত ৰাখিছে। উদাহৰণ হিচাপে উইলছনৰ অধিবক্তাই উক্ত গোচৰ যে ভিত্তিহীন আৰু ইলেকট্ৰনিক তথ্যপ্ৰমাণসমূহ যে ভুৱা সেয়া আদালতত দাঙি ধৰিবলৈ আৰ্ছেনেলৰ দ্বিতীয়খন প্ৰতিবেদন ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।

১৬ অভিযুক্তৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ইলকট্ৰনিক সাক্ষ্য প্ৰমাণ

উচ্চ বৰ্ণৰ পেছোৱা সৈন্য বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে নিম্ন জাতিৰ দলিত লোকেৰে গঠিত ব্ৰিটিছ সৈন্য বাহিনীৰ বিজয়ৰ ২০০ বছৰ পূৰ্তি উপলক্ষে পুণেৰ পৰা ২৮ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবত থকা প্ৰায় ৯০০০ লোকৰ বসতি থকা ভীমা-কাৰেগাওঁ নগৰত ২০১৭ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰত অনুষ্ঠিত 'এলগাৰ পাৰিষদ’ শীৰ্ষক অনুষ্ঠানত ভাগ লোৱা ১৬ গৰাকী এক্টিভিষ্টৰ বিৰুদ্ধে ৰুজু কৰা হৈছিল এই গোচৰ। কিয়নো এই অনুষ্ঠানৰ পিছতে দলিত আৰু সোপন্থী হিন্দু সংগঠনৰ মাজত সংঘৰ্ষৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। 

এই ঘটনাৰ পিছতে পুণে আৰক্ষীয়ে ইয়াৰ অনুসন্ধান আৰম্ভ কৰে আৰু তাৰ পিছতে ইয়াক মাওবাদীৰ ষড়যন্ত্ৰ হিচাপে ধাৰণা কৰা হয়। পিছলৈ সমগ্ৰ ঘটনাটো 'আৰবান নক্সাল’ৰ কাৰ্যকলাপ হিচাপে জনাজাত হৈ পৰে আৰু একাংশ সোপন্থী নেতা-সমৰ্থকে ইয়াৰ গইনা লৈ একাংশ বুদ্ধিজীৱি আৰু এক্টিভিষ্টক আৰ্বান ইণ্টেলেকচুৱেল আৰু এক্টিভিষ্ট আখ্যা দি ঠাট্টা-মস্কৰা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।

আৰক্ষীয়ে এক্টিভিষ্টসকলৰ লগতে অনুষ্ঠানৰ আয়োজকসকলৰ লেপটপ, হাৰ্ডডিস্ক আৰু অন্যান্য ডিভাইছ জব্দ কৰে। অভিযোগনামাত উল্লেখ থকা মতে আৰক্ষীয়ে ভীমা-কাৰেগাঁও অনুষ্ঠানৰ আয়োজকসকলৰ অন্যতম সুধীৰ ধাৱালেৰে সম্পৰ্ক থকাৰ অভিযোগত ৰ’না উইলছন আৰু অধিবক্তা সুৰেন্দ্ৰ গেডলিঙৰ বাসভৱনতো তালাচী চলাইছিল।

উইলছনৰ কম্পিউটাৰত পোৱা ফাইলকেই তেওঁৰ লগতে অধিবক্তা সুধা ভৰদ্বাজ, কবি ৰাও আৰু অন্যান্যসকলৰ বিৰুদ্ধে সাক্ষ্য প্ৰমাণ হিচাপে দাখিল কৰা হৈছে।

'নিয়া’ই মহাৰাষ্ট্ৰ আৰক্ষীৰ পৰা গোচৰ লোৱাৰ পিছত আৰু ৰাজ্যখনত বিজেপি চৰকাৰৰ পৰিৱৰ্তে মহা বিকাশ অঘাড়ী শাসনলৈ অহাত প্ৰাইষ্ট ষ্টান স্বোৱানি, দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লিংগুইষ্টিক বিভাগৰ অধ্যাপক হান্যবাবু তাৰাইল, গোৱা ইনষ্টিটিউট অব মেনেজমেণ্টৰ অধ্যাপক আনন্দ তেলটুম্বাড়ে আৰু সাংবাদিক গৌতম নৱলখাৰ বিৰুদ্ধেও অতিৰিক্ত অভিযোগনামা দাখিল কৰে।

তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে নিষিদ্ধঘোষিত মাওবাদী গোটৰ সৈতে লগ হৈ ভাৰত চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে ষড়যন্ত্ৰ ৰচনা কৰাৰ অভিযোগত সন্ত্ৰাসবাদ প্ৰতিৰোধ আইন ইউএপি এক্ট, ১৯৬৭ৰ অধীনত গোচৰ ৰুজু কৰা হয়। 

হেকাৰে কৰা কাম কেনেদৰে পোহৰলৈ আহিল? 

নতুন প্ৰতিবেদনত ইলেক্ট্ৰনিক কাৰ্যৰ এটা শৃংখলা বিচাৰি উলিয়াইছিল - যাক "প্ৰক্ৰিয়া গছ" বুলি কোৱা হয় আৰু সেয়া আপত্তিজনক নথিপত্ৰ সুমুৱাই দিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু ১০ টা ফাইল সুমুৱাবলৈ একেজন হেকাৰৰ ডিজিটেল পদচিহ্নবোৰ ট্ৰেক কৰিছিল।

আৰ্চেনেলে এনে উদাহৰণ বিচাৰি পাইছিল য'ত হেকাৰে ফাইলবোৰ পুনৰ নামকৰণ কৰিছিল আৰু এটা ক্ষেত্ৰত, আনকি এটা ভুল কৰিছিল যাক পিছত সংশোধন কৰা হৈছিল।

আৰ্চেনেলৰ সভাপতি মাৰ্ক স্পেন্সাৰে Article 14-ক নতুন প্ৰতিবেদনৰ তাৎপৰ্য ব্যাখ্যা কৰিছিল: “mohila meeting jan.pdf” জড়িত process tree দ্বিতীয় প্ৰতিবেদনত আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় অনুসন্ধান। যদিও প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় প্ৰতিবেদনত হেকাৰৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বহুতো “smoking guns” আছে, এই প্ৰক্ৰিয়াটো আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ"। 

স্পেন্সাৰে উল্লেখ কৰা মোহিলা সভাৰ ফাইলটোত ২ জানুৱাৰী ২০১৮ তাৰিখে এক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত মহিলা সভাৰ কথা আছে। ইয়াত অন্যান্য সহ-অভিযুক্ত কৰ্মী- ভৰদ্বাজ, চুজান আব্ৰাহাম, শোমা সেন আৰু অন্যান্যসকলক এমঅ' বা গণ সংগঠনৰ সদস্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।

স্পেন্সাৰে উল্লেখ কৰা process tree-য়ে আক্ৰমণকাৰীজনে কেনেকৈ আৰু কেতিয়া ভুক্তভোগীৰ কম্পিউটাৰত ফাইল হেক আৰু ৰোপণ কৰিছিল তাক ট্ৰেক কৰে। প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে এই ২২ টা ফাইল নেটৱায়াৰৰ দৰে ক্ষতিকাৰক ছফ্টৱেৰ ব্যৱহাৰ কৰি ৰোপণ কৰা হৈছিল।

তাৰ পিছত হেকাৰজনে দূৰৱৰ্তীভাৱে সমল সলনি, যোগ বা বিলোপ কৰে আৰু কম্পিউটাৰ কাৰ্যকলাপ দৰ্শন কৰে। দ্বিতীয় প্ৰতিবেদনত প্ৰথম প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা ফাইলবোৰৰ উপৰিও উইলছনৰ লেপটপত একাধিক ফাইল বিতৰণ কৰিবলৈ এই ৰিম'ট-এক্সেছ ইলেক্ট্ৰনিক ট্ৰজান হৰ্ছটো কেনেদৰে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল তাৰ বিৱৰণ দিয়া হৈছিল, পিছত অনুসন্ধানকাৰীসকলে তেওঁক আৰু আনসকলক দোষী সাব্যস্ত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

ট্ৰজান হৰ্ছৰ ভিতৰৰ কথা

'মহিলা সভা দস্তাবেজ'ৰ প্ৰচেছ ট্ৰীত দেখুওৱা হৈছিল যে নেটৱায়াৰ ১১ জানুৱাৰী ২০১৮ তাৰিখে ভীমা-কোৰেগাঁও হিংসাৰ ১১ দিন পিছত, সন্ধিয়া ৫.০৪ বজাত লগইন কৰাৰ পিছত স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে অপেন কৰা হৈছিল। 

আক্ৰমণকাৰীজনে এটা কমাণ্ড প্ৰম্পট খুলিছিল আৰু সন্ধিয়া ৫.১০ বজাৰ পৰা ৫.১২2 বজাৰ ভিতৰত তিনিটা ফাইল খুলিছিল - যাৰ এটাত “mohila meeting jan.pdf” আছিল। তাৰ পিছত এই ফাইলবোৰ অস্থায়ীভাৱে উইনজিপৰ দৰে ফাইল আৰ্কাইভাৰ UnRAR ব্যৱহাৰ কৰি লুকুৱা ফ'ল্ডাৰত পেক কৰা হৈছিল, যাক “Adobe.exe” নাম দিয়া হৈছিল। 

প্ৰতিবেদনখনে বৰ্ণনা কৰিছিল যে কেনেদৰে আক্ৰমণকাৰীয়ে ফাইল এটা ৰোপণ কৰাৰ আদেশ লিখাৰ সময়ত ভুল কৰিছিল, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক সংশোধন কৰিছিল।

"এজন হেকাৰে ভুল কৰি সেয়া দেখা পোৱাতো বিৰল, সেয়েহে যিকোনো ভুল আমাৰ বাবে অতি আকৰ্ষণীয়," স্পেন্সৰে কয়।

আৰ্চেনেলে "ৰোনা উইলছনৰ কম্পিউটাৰত নেটৱায়াৰ চলি থকাৰ অকাট্য প্ৰমাণ" বুলি দাবী কৰা বহুতো বিট আগবঢ়াইছিল, যাৰ ভিতৰত আছে এই স্ক্ৰীণগ্ৰেব:

[SCREENGRAB 4]

"ই আক্ৰমণকাৰীৰ কমাণ্ড এণ্ড কণ্ট্ৰোল চাৰ্ভাৰৰ সৈতে নেটৱায়াৰৰ যোগাযোগ দেখুৱায় যিটো আমি ৰ’না উইলছনৰ কম্পিউটাৰত সক্ৰিয় উইণ্ডোচ হাইবাৰনেচনৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰিছিলো," স্পেন্সৰে কয়। "শীতনিদ্ৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৮ তাৰিখে সংঘটিত হৈছিল। আইপি ঠিকনাটো আমি ইতিমধ্যে প্ৰতিবেদন ১-ত মুকলি কৰা এটা হোষ্টনামৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, কিন্তু এতিয়া মানুহে আমি কেনেদৰে ইমানবোৰ বিৱৰণ জানো তাৰ এটা উদাহৰণ চাব পাৰে"।

লেপটপৰ উপৰিও, হাৰ্ড ডিস্ক আৰু পেন ড্ৰাইভৰ ফাইলবোৰো, উইলচন আৰু অন্যান্যৰ ওপৰত স্ক্ৰুবোৰ টান কৰাত সহায়ক আছিল। আক্ৰমণকাৰীজনে নিশ্চিত কৰিছিল যে হুক আপ কৰাৰ সময়ত ফাইলবোৰ স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে উইলছনৰ কম্পিউটাৰৰ পৰা বাহ্যিক হাৰ্ড ড্ৰাইভলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।

"অনুগ্ৰহ কৰি মনত ৰাখিব যে অৱশেষত আমি প্ৰতিবেদন ১ বা ২-ত ভাগ বতৰা কৰা যিকোনো বস্তুৰ বাবে আপুনি আমাৰ কথা উল্লেখ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই, কিয়নো আমাৰ ফলাফলবোৰ একেই ইলেক্ট্ৰনিক প্ৰমাণৰ প্ৰৱেশাধিকাৰৰ সৈতে সক্ষম ডিজিটেল ফৰেনচিক অনুশীলনকাৰীসকলে পুনৰাবৃত্তি কৰিব পাৰে," স্পেন্সাৰে কয়।

"প্ৰচেছ ট্ৰীয়ে আক্ৰমণকাৰীজনক কাৰ্যকৰীভাৱে হাতে-লোটে ধৰিছে," স্পেন্সাৰে কয়। "আক্ৰমণকাৰীজনে কেনেকৈ ৰ’না উইলছনৰ কম্পিউটাৰত আপত্তিজনক ফাইল বিতৰণ কৰিছিল সেয়া অতি স্পষ্টভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰে।"  

২০১৩ চনত বষ্টন মাৰাথনত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণ সম্পৰ্কীয় কম্পিউটাৰ পৰীক্ষা কৰা আৰু ২০১৪ চনত সন্ত্ৰাসবাদৰ বাবে মিছাকৈ প্ৰস্তুত কৰা এজন তুৰ্কী সাংবাদিক স্পেন্সাৰে কয়, "এইটো এনে ধৰণৰ অনুসন্ধান যিয়ে কাৰিকৰী লোকসকলক তেওঁলোকৰ চকীত উভতি আহি ব'ব লাগে আৰু ক'ব ৱাহ।"

ইলেক্ট্ৰনিক প্ৰমাণতকৈ আৰু অন্য প্ৰমাণো অধিক আছেঃ NIA

আৰ্চেনেলৰ প্ৰথম প্ৰতিবেদনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি আনন্দ তেলটুম্বডেৰ উকীলসকলে দাখিল কৰা জামিন আবেদনৰ উত্তৰত এনআইএয়ে এক বিশেষ আদালতত কৈছিল যে ফলাফলবোৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব নোৱাৰি কিয়নো ই 'প্ৰমাণীকৰণ নহয়'। ৰাজ্যিক আৰক্ষী আৰু এন.আই.এ.-ৰ দ্বাৰা দাখিল কৰা একাধিক অভিযোগপত্ৰ উইলচন আৰু অন্যান্যৰ বৈদ্যুতিক সঁজুলিৰ পৰা উদ্ধাৰ হোৱা প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, যাৰ বিশ্বাসযোগ্যতা এতিয়া স্বতন্ত্ৰ ফৰেনচিক বিশেষজ্ঞৰ দ্বাৰা প্ৰত্যাখ্যান কৰা হৈছে।

১০ ফেব্ৰুৱাৰীত এক বিবৃতিত, এন.আই.এ.-য়ে পৰোক্ষভাৱে আৰ্চেনেলৰ প্ৰথম প্ৰতিবেদনক অস্বীকাৰ কৰিছিল। 

"আদালতত দাখিল কৰা অভিযোগপত্ৰত উল্লেখ কৰা ফৰেনচিক প্ৰতিবেদনবোৰ ভাৰতীয় আদালতৰ দ্বাৰা গ্ৰহণ কৰা এক স্বীকৃত পৰীক্ষাগাৰৰ পৰা আহিছে। এই ক্ষেত্ৰত, এইটো পুনেৰ আঞ্চলিক ফৰেনচিক বিজ্ঞান গৱেষণাগাৰৰ দ্বাৰা কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি তেনে কোনো মালৱেৰ পোৱা নগ'ল," এন আই এৰ মুখপাত্ৰ ৰয়ে কয়। "বাকী সকলোবোৰ হৈছে তথ্যৰ বিকৃতি।"-তেওঁ কয়।

আমি আদালতত অভিযুক্তপক্ষৰ দ্বাৰা দাখিল কৰা নথিপত্ৰসমূহ পুনৰীক্ষণ কৰিছিলো। তেওঁলোকে দেখুৱাইছে যে গোচৰটোৰ তদন্তকাৰী বিষয়াই ১৩ অক্টোবৰ ২০১৮ ত চৰকাৰী ফৰেনচিক পৰীক্ষাগাৰক কৈছিল যে অভিযুক্তৰ বৈদ্যুতিক সঁজুলিবোৰত কোনো ধৰণৰ খেলিমেলি কৰা হোৱা নাছিল। চৰকাৰী পৰীক্ষাগাৰে কোনো মন্তব্য কৰা নাছিল। অভিযুক্তপক্ষই তেতিয়া কৈছিল যে অধিক ফৰেনচিক প্ৰতিবেদনৰ বাবে অপেক্ষা কৰা হৈছিল, এনআইএৰ এক প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰি, অভিযোগপত্ৰৰ অংশ, "কিছুমান এফএছএল (ফৰেনচিক বিজ্ঞান গৱেষণাগাৰ) প্ৰতিবেদন এতিয়াও প্ৰাপ্ত হোৱা নাই।"

Article 14- ৰ দ্বাৰা মন্তব্য বিচাৰি এন আই এৰ মুখপাত্ৰ ৰয়ে কয়: "এনআইএয়ে ইতিমধ্যে গোচৰটোত অভিযোগপত্ৰ দাখিল কৰিছে আৰু গোচৰটো বৰ্তমান ন্যায়াধীশৰ অধীনত আছে। মই আদালতৰ কোনো বিষয়ত কোনো মন্তব্য নিদিম।" অনুচ্ছেদ ১৪-এ এই বিষয়ে এটা নিৰ্দিষ্ট প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল যে আৰএফএছএলে ৰেকৰ্ডত প্ৰমাণ টেম্পাৰিঙৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া নাছিল।

প্ৰথমতে আৰক্ষী আৰু এন.আই.এ.-য়ে তেওঁলোকৰ দাখিলত দাবী কৰিছিল যে অভিযুক্তৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকৰ ওচৰত ইলেক্ট্ৰনিক প্ৰমাণতকৈ অধিক আছে। মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী আৰু অধিবক্তাসকলে অভিযোগ কৰিছিল যে চৰকাৰে ইয়াৰ আদৰ্শৰ বিৰোধী বুলি অনুভৱ কৰা কৰ্মীসকলক লক্ষ্য কৰি প্ৰমাণ প্ৰস্তুত কৰিছে।

উইলছনৰ অধিবক্তা জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা মিহিৰ দেশাই কয়, "মানৱ অধিকাৰ ৰক্ষকসকলক এনেদৰে লক্ষ্য কৰি ফান্দত পেলোৱাৰ বাবে ২০১৪ চনৰ পিছত এই পদ্ধতিটো প্ৰস্তুত কৰা হৈছে, যাতে তেওঁলোকে দীৰ্ঘদিন ধৰি কাৰাগাৰত থাকিব পাৰে।" 

"কৰ্তৃপক্ষই প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰা ইলেক্ট্ৰনিক নথিসমূহৰ এটাক 'ভাৰতীয় বিপ্লৱৰ ৰণনীতি আৰু কৌশল' বুলি কোৱা হয়। এইটো এটা গোপন দস্তাবেজ নহয়। এইটো ৰাজহুৱা ক্ষেত্ৰত উপলব্ধ," তেওঁ কৈছিল। এটা গুগল অনুসন্ধানে সঁচাকৈয়ে নথিখন দলিয়াই দিছিল।

প্ৰতিবাদী গান, 'বিভ্ৰান্তিকৰ ইতিহাস’- অন্যান্য প্ৰমাণ

ইলেক্ট্ৰনিক ৰেকৰ্ড, চকুৰ সাক্ষীৰ বিৱৰণৰ উপৰিও ১৬ জনৰ বিৰুদ্ধে ইয়াৰ গোচৰটো শক্তিশালী কৰিবলৈ, পুনে আৰক্ষীয়ে এলগাৰ পৰিষদত "বিৰক্তিকৰ" গানপ্ৰদৰ্শন, "বিভ্ৰান্তিকৰ ইতিহাস" প্ৰচাৰ আৰু "পিছপৰা সম্প্ৰদায়"ৰ মাজত "মাওবাদী আদৰ্শ বিয়পাবলৈ" প্ৰচেষ্টাৰ কথাও উল্লেখ কৰে। অভিযোগপত্ৰখনত এই কথিত 'প্ৰমাণসমূহ' এনআইএয়ে আদালতত অভিযুক্ত ১৬ জনৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰি আছে। 

এই সকলোবোৰ কাৰ্যকলাপ ৰাজদ্ৰোহ আৰু ভাৰতক অস্থিৰ কৰাৰ প্ৰয়াসৰ সৈতে সমান। 

অনুষ্ঠানটোত গোৱা প্ৰতিবাদৰ গানৰ প্ৰসংগৰ উত্তৰ দি দেশাই সুধিছিল, "কাক বিৰক্ত কৰিছো?" আৰু অভিযোগপত্ৰখনত ষড়যন্ত্ৰৰ প্ৰমাণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। 

"মহাৰাষ্ট্ৰত প্ৰতিবাদ আৰু জাতি বিৰোধী গীত এক পৰম্পৰা। অন্নাভাউ সাথে, শ্বাহিৰ অমৰ শ্বেখ, ডি এন গাভাংকৰ আৰু বিলাস ঘোগ্ৰে আৰু সম্ভাজী ভগতৰ দৰে বল্লাদিৰৰাজ্যখনৰ সাংস্কৃতিক পৰিৱেশৰ এটা অংশ," তেওঁ সমাজ সংস্কাৰক আৰু বিপ্লৱী কবিসকলৰ এক পান্থৰ কথা উল্লেখ কৰি কয়।

১৬ জন অভিযুক্তৰ বিৰুদ্ধে গোচৰটো কবীৰ কালা মঞ্চৰ তালিকাভুক্ত প্ৰদৰ্শনৰ তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে - এলগাৰ পৰিষদৰ অংশ হোৱা সাংস্কৃতিক সংগঠনসমূহৰ ভিতৰত এটা - মানুহৰ মনত "চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে ঘৃণা সৃষ্টি" কৰাৰ প্ৰয়াস হিচাপে। 

অভিযোগপত্ৰখনত গোটটোৱে কথিতভাৱে পৰিৱেশন কৰা এটা গানৰ কথাবোৰ উদাহৰণ হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে: 

"জব জুলম হো তো বাঘাৱত হোনি চাহিয়ে চহৰমেন, আগৰ বাঘাৱত না হো তো, বেহতাৰ হো কে, ইয়ে ৰাত ধলনে চে পহল চহৰ জল কৰ ৰাখ হো জায়ে"।

(যেতিয়া অত্যাচাৰ হয়, চহৰত বিদ্ৰোহ আৰম্ভ হ'ব লাগে; 
যদি কোনো নাই, ৰাতিপুৱা হোৱাৰ আগতে চহৰখন জ্বলি ছাই হোৱা ভাল)

অভিযোগপত্ৰখনত কোৱা হৈছে যে দস্তাবেজসমূহে দেখুৱাইছে যে উইলছনকে ধৰি ১৬ জন অভিযুক্ত ব্যক্তিয়ে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছিল যে দলিতসকলে বিজেপি আৰু আৰ এছ এছৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহী হৈ উঠিছিল কাৰণ তেওঁলোকে দুয়োকে ব্ৰাহ্মণ কেন্দ্ৰিক বুলি অনুভৱ কৰিছিল। অভিযোগপত্ৰখনে ইয়াক এই সিদ্ধান্তত উপনীত কৰিছিল যে অভিযুক্তসকলে বিজেপি আৰু আৰ এছ এছৰ বিৰুদ্ধে এই দলিত দাবীক 'বিশৃংখলতা' সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ গৈ আছে। কৰ্তৃপক্ষই এই অনুমিত প্ৰমাণৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি বিশ্বাসৰ আৰু এক জঁপিয়াই পৰিছিল আৰু দাবী কৰিছিল যে ১৬ জন কৰ্মী, কবি আৰু শিক্ষাবিদে সেয়েহে দেশৰ অখণ্ডতা আৰু সাৰ্বভৌমত্বৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰি আছে।

আৰক্ষীৰ অভিযোগপত্ৰৰ নিৰ্দিষ্ট অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে: "জব্দ কৰা চিঠিপত্ৰৰ পৰা উল্লেখ কৰা হৈছে যে পিছপৰা শ্ৰেণীৰ চিন্তাধাৰা এতিয়া বিজেপি আৰু আৰ এছ এছৰ ব্ৰাহ্মণ-কেন্দ্ৰিক কাৰ্যসূচীৰ বিপৰীতে গৈছে। এইটো তেওঁলোকৰ প্ৰয়াস যে তেওঁলোকৰ মনত এই ধৰণৰ অস্থিৰতাক মূলধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে তেওঁলোকক বৃহৎ পৰিমাণে সংগঠিত কৰিব লাগে আৰু ইয়াৰ সুবিধা গ্ৰহণ কৰি বৃহৎ পৰিমাণে বিশৃংখল পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হয়।"

(Source : In Bhima-Koregaon Case, More Damning Signs of Planted Evidence)